नागरिकांसाठी व्यवस्थेचा सोपा नकाशाA CITIZEN OPERATING SYSTEM
व्यवस्था तुमचीही आहे.ती कशी चालते ते जाणून घ्या.आणि तिला उत्तरदायी ठेवा.The system is yours too.
Learn how it works.
Then make it accountable.
एक अधिकारी म्हणजे संपूर्ण व्यवस्था नाही. प्रश्न आला की योग्य संस्था, योग्य अधिकारी, योग्य नियम, वेळमर्यादा आणि अपीलची पुढची पायरी ओळखा. एकटे ओरडण्यापेक्षा हजारो नागरिकांना प्रक्रिया माहिती असणे जास्त शक्तिशाली आहे.One officer is not the whole system. When something goes wrong, identify the correct institution, responsible office, rule, time limit and next appeal. Thousands of citizens knowing the process is more powerful than one person shouting into the void.
कुठून सुरू करायचे?Start here
तुम्हाला काय करायचं आहे?What are you trying to do?
फीचर शोधू नका. तुमचा हेतू निवडा; आम्ही योग्य भागात नेऊ.Don’t hunt through features. Choose your intent and we’ll take you to the right part of the portal.
एक प्रश्न → योग्य व्यवस्थाONE PROBLEM → THE RIGHT SYSTEM
समस्या आली तर भावनेपासून प्रक्रियेकडे जा.Move from frustration to a process you can use.
आपलं स्वराज्य प्रत्येक प्रश्नाला “कोण जबाबदार?”, “काय नियम?”, “कुठे अर्ज/तक्रार?”, “किती वेळ?”, “उत्तर नाही तर पुढे कुठे?” अशा पायऱ्यांत तोडते.Aapla Swarajya breaks a civic problem into: who is responsible, what rule applies, where to file, what timeline applies, and where to go next if nothing happens.
सहा मुख्य स्तंभSIX CORE PILLARS
नागरिकांनी फक्त हक्क नाही — प्रक्रिया समजून घ्यावी.Citizens need more than rights. They need the process.
व्यवस्था समजून घ्याUnderstand the System
केंद्र, महाराष्ट्र, जिल्हाधिकारी, महानगरपालिका, प्रशासकीय वॉर्ड आणि विभाग यांच्यात फरक काय?Understand the Union, Maharashtra, district administration, municipal corporation, wards and departments.
नकाशा उघडा →Open system map → 02तुमची ताकदKnow Your Power
RTI कधी? RTS कधी? grievance कधी? Citizen Charter कसा वापरायचा?When should you use RTI, RTS, a grievance mechanism or a Citizen Charter?
साधने पहा →See citizen tools → 03जबाबदारी कोणाची?Who Is Accountable?
खड्डा दिसला म्हणजे नेहमी BMCच जबाबदार असेल असे नाही. आधी मालकी व कार्यक्षेत्र ओळखा.A pothole is not automatically a BMC issue. First identify ownership and jurisdiction.
जबाबदार संस्था शोधा →Find the authority → 04माझी अडचणI Have a Problem
साध्या भाषेत प्रश्न लिहा आणि पहिली कृती, पुरावा, अधिकृत link व पुढची पायरी मिळवा.Describe the issue in plain language and get the first action, evidence, official link and next step.
मार्ग शोधा →Find my route → 05कायदे, GR व परिपत्रकेActs, GRs & Circulars
मूळ सरकारी PDF, साध्या भाषेत अर्थ, प्रभाव आणि नागरिक कसा वापरू शकतो.Original government PDFs with plain-language context, impact and citizen use.
दस्तऐवज उघडा →Open documents → 06आपल्या जवळ मदतHelp Around You
अन्न, शिक्षण, कायदेशीर मदत, दिव्यांग समर्थन, ज्येष्ठ नागरिक, प्राणी मदत व इतर सेवा देणाऱ्या संस्थांचा पडताळलेला मार्ग.Find organisations for food, education, legal aid, disability support, seniors, animal rescue and more.
स्थानिक मदत शोधा →Find local help →लोकांसाठी. लोकांनी उभे केलेले. लोकांना विकत घेण्यासाठी नाही.FOR THE PEOPLE. BY THE PEOPLE. NOT TO BUY THE PEOPLE.
आपली भूमिकाOUR POSITION
व्यवस्था शत्रू नाही. व्यवस्था समजली नाही तर नागरिक कमकुवत होतो.The institution is not the enemy. Not understanding it makes the citizen weaker.
एखादा अधिकारी चुकीचा वागत असेल तर?What if an official fails in their duty?
आधी तथ्य व नियम तपासा. योग्य विभागाला नोंद द्या. acknowledgement ठेवा. वेळमर्यादा/अपील लागू असल्यास वापरा. नंतरच पुढच्या पातळीवर जा. व्यक्तीवर आरोप करण्याऐवजी संस्थेच्या स्वतःच्या नियमांचा वापर करा.Check the facts and rule first. Use the correct department. Keep an acknowledgement. Use the prescribed time limit or appeal where applicable. Escalate through the institution's own mechanism before turning a service failure into a personality fight.
नवीन: सार्वजनिक पारदर्शकताNEW: PUBLIC TRANSPARENCY
व्यवस्था समजायची असेल तर तिचे नियम आणि तिचे काम — दोन्ही सार्वजनिक असले पाहिजेत.To understand the system, citizens need both its rules and the public work done in their name.
सार्वजनिक प्रकल्प शोधाExplore Public Projects
कोण बनवत आहे? कोणते प्राधिकरण? किती मंजूर खर्च? कंत्राटदार कोण? कार्यादेश/निविदा कुठे? प्रगती किती? अधिकृत स्रोत काय?Who is building it? Which authority? Approved cost? Contractor? Work order/tender? Progress? Official source?
प्रकल्प शोधक →Project Explorer →संभारताचे पूर्ण संविधानComplete Constitution of India
भारत सरकारची संपूर्ण अधिकृत PDF — वेबसाइटवर कधीही वाचा किंवा उघडा.The complete official Government of India PDF — available to read or open anytime.
संविधान वाचा →Read the Constitution →आजचा सार्वजनिक डेटा पायाPUBLIC-DATA FOUNDATION
मुंबईतील NGO मदतीसाठी आपल्याकडे आधीच अधिकृत पाया आहे.Mumbai already has an official foundation for community-help data.
BMC NGO Directory 2025BMC NGO Directory 2025
BMC च्या directory मध्ये विविध क्षेत्रातील 6,000 पेक्षा अधिक entities असल्याचे नमूद आहे. माहितीची completeness वेगवेगळी असल्याने आपलं स्वराज्य प्रत्येक card वर स्रोत, पडताळणी स्थिती आणि contact-before-visiting सूचना दाखवते.BMC says its directory contains more than 6,000 entities across areas of work. Because completeness varies, Aapla Swarajya shows source, verification status and a contact-before-visiting warning on each listing.
एकत्र कृती — Act TogetherACT TOGETHER
एक complaint दुर्लक्षित होऊ शकते. शंभर documented complaints एक pattern दाखवतात.One complaint can be ignored. A hundred documented complaints reveal a pattern.
व्यक्तीविरोधी मोहीम नाही—एकाच सार्वजनिक समस्येचे complaint IDs, पुरावे, लागू नियम आणि वेळमर्यादा एकत्र करून योग्य authority समोर स्पष्ट record ठेवा.Not a campaign against an individual—combine complaint IDs, evidence, the applicable rule and timeline for the same public issue into one clear accountability record.
एकत्र कसे करायचे →Learn collective accountability →